PhatThiep.comPhát Thiệp
Thiệp sinh nhật, thôi nôi, đầy tháng

Tiệc đầy tháng cho bé: chuẩn bị gì, mời ai và mẫu lời mời khi mẹ còn ở cữ

Tiệc đầy tháng cho bé nên làm quy mô nào khi mẹ còn mệt, mời ai, gửi lời mời lúc nào, việc cần chuẩn bị theo tuần và cách giữ an toàn cho trẻ sơ sinh khi đông khách.

Over-the-shoulder view of a grandmother arranging a small low table with sticky rice, fruit and fresh flowers in a bright Hanoi living room, a sleeping newborn in a bassinet in soft focus

Tiệc đầy tháng hợp nhất ở quy mô nhỏ: người nhà hai bên và vài người bạn thân, làm tại nhà, kéo dài khoảng hai tiếng. Lúc này mẹ vừa sinh xong khoảng một tháng, em bé chưa có đủ sức đề kháng, cả nhà còn thiếu ngủ. Một bữa tiệc đông như đám cưới không hợp với giai đoạn này, dù thiệp có đẹp đến đâu.

Khác với thôi nôi được chuẩn bị nhiều tháng, đầy tháng có thời gian chuẩn bị rất ngắn: chỉ biết chắc ngày sau khi bé chào đời. Vì vậy cách làm hiệu quả là chuẩn bị khung từ khi mẹ còn mang thai (danh sách khách, người phụ trách việc, ngân sách), rồi sau khi sinh chỉ cần điền ngày và gửi lời mời.

Bài này dành cho người lo việc: thường là bố bé, ông bà hoặc một cô dì trong nhà. Nội dung gồm quy mô nên chọn, danh sách mời, mẫu lời mời, việc cần chuẩn bị theo từng tuần, và những điều phải dặn khách để giữ an toàn cho trẻ sơ sinh.

Vì sao tiệc đầy tháng nên nhỏ, và nhỏ là bao nhiêu

Có ba lý do khiến đầy tháng khác mọi bữa tiệc khác trong năm đầu của con. Thứ nhất, mẹ chưa hồi phục: sau sinh thường hay sinh mổ đều cần nghỉ, đứng tiếp khách hai ba tiếng là quá sức. Thứ hai, trẻ một tháng tuổi dễ nhiễm bệnh khi bị nhiều người bế, thơm, thở gần. Thứ ba, lịch ăn ngủ của bé chưa ổn định, có thể quấy khóc đúng lúc khách đến.

Vì vậy con số hợp lý với phần lớn gia đình ở thành phố là một đến ba mâm, tức khoảng mười đến ba mươi người, gồm ông bà, cô dì chú bác ruột và vài người bạn rất thân. Ở quê, nơi hàng xóm láng giềng có nếp sang chơi, con số có thể lớn hơn, nhưng vẫn nên chia khách theo khung giờ để không dồn đông một lúc.

Một số gia đình chọn không làm tiệc đầy tháng, chỉ làm một mâm cơm trong nhà, để dành sức cho thôi nôi. Đó là lựa chọn bình thường. Nếu họ hàng hỏi, có thể trả lời nhẹ nhàng: "Nhà con để mẹ cháu nghỉ cho khoẻ, thôi nôi con làm đầy đủ và mời cả nhà ạ."

Mời ai, mời bằng cách nào

Danh sách khách đầy tháng nên làm theo vòng tròn thân sơ. Bảng dưới gợi ý cách mời cho từng nhóm. Tuỳ quy mô, nhà bạn có thể dừng ở vòng thứ hai.

Nhóm kháchCó nên mờiCách mời phù hợp
Ông bà, cô dì chú bác ruột hai bênCóGọi điện hoặc nói trực tiếp, thiệp chỉ để nhắc ngày giờ
Anh chị em họ gần, hàng xóm sát nhàTuỳ nếp nhàNgười lớn trong nhà đi báo miệng; người trẻ gửi tin nhắn kèm thiệp online
Bạn thân của bố mẹVài người thân nhấtNhắn riêng, nói rõ tiệc nhỏ, không cần mang quà
Đồng nghiệp, sếpThường không mời tiệcBáo tin vui, hẹn mời dịp thôi nôi; ai muốn thăm thì hẹn riêng giờ khác
Người đang ốm, vừa đi nơi đông người vềXin hẹn dịp khácNói thẳng nhưng mềm: "Bé còn non, đợi anh khoẻ hẳn rồi ghé chơi với cháu nhé"

Điểm khó nhất là dòng cuối. Người lớn tuổi đôi khi giận khi bị "từ chối" vì đang cảm. Nên để chính ông bà, người cùng vai vế, nói chuyện này thay bố mẹ trẻ.

Mẫu lời mời đầy tháng: ngắn, rõ giờ, có câu dặn sức khoẻ

Lời mời đầy tháng nên có thêm một câu khéo léo về sức khoẻ, để khách tự hiểu mà không thấy bị nghi ngờ. Tên trong mẫu là giả định.

Mẫu cho họ hàng: "Cháu Gạo nhà con vừa tròn tháng. Trưa Chủ nhật 30/11, nhà con làm mâm cơm nhỏ để ông bà, cô chú đến thăm cháu. Mẹ cháu còn đang nghỉ, nên nhà con mời người thân trong nhà thôi ạ. Mời cả nhà khoảng 11 giờ, con đón ở nhà."

Mẫu cho bạn thân: "Bé Bột đủ một tháng rồi, giờ đã biết nhìn theo đèn và ngủ được một mạch ba tiếng. Chiều thứ Bảy 29/11, từ 4 giờ đến 6 giờ, nhà mình mở cửa đón mấy đứa bạn thân sang chơi. Không cần quà đâu nha, ghé ăn chè với tụi mình là vui. Ai đang ho sốt thì để đợt sau bế Bột nhé."

Mẫu chia khung giờ, dùng khi khách đông: "Để bé được nghỉ giữa các cữ bú, nhà con xin đón các bác bên nội từ 9 giờ đến 10 giờ 30, các bác bên ngoại từ 10 giờ 30 đến 12 giờ. Các bác thông cảm cho cháu còn nhỏ ạ." Chia khung giờ nghe có vẻ cứng nhắc, nhưng thực tế khách đến lệch giờ nhau, nhà không bị đông, mẹ bé được ngồi nghỉ.

Đầy tháng có lễ cúng không: phần nhà tổ chức cần biết

Nhiều gia đình Việt làm lễ cúng đầy tháng, thường gọi là cúng mụ, như một nếp tạ ơn và cầu cho con khoẻ mạnh. Đây là phong tục của từng nhà, không bắt buộc. Nếu nhà bạn làm, phần việc của người tổ chức thường gồm:

  • Hỏi ông bà hoặc người lớn trong họ về cách bày mâm theo nếp nhà mình. Mỗi vùng, mỗi họ có cách riêng; cách của nhà mình là cách đúng với nhà mình.
  • Ghi lại danh sách đồ cần chuẩn bị ngay khi nghe dặn, chia ra phần mua sẵn (hoa, quả, đồ khô) và phần làm trong ngày (xôi, chè).
  • Hỏi giờ làm lễ để xếp giờ mời khách sau đó. Phần lễ thường diễn ra trong nhà, ngắn, khách mời ăn tiệc không cần có mặt.
  • Phân một người phụ trách riêng phần lễ, thường là bà nội hoặc bà ngoại, để bố bé lo phần tiếp khách.
  • Với gia đình không làm lễ, đầy tháng chỉ cần một bữa cơm và một chiếc bánh nhỏ. Không nên để chuyện có lễ hay không thành điều tranh cãi giữa hai bên nội ngoại; người tổ chức nên hỏi trước cả hai bên.

Nếu hai bên gia đình có nếp khác nhau, cách êm nhất thường là làm theo nếp của bên đang tổ chức tiệc, và mời bên kia đến dự như khách quý.

Thực đơn và cách bày cho một tiệc nhỏ mà mẹ không phải đụng tay

Nguyên tắc chọn món cho đầy tháng là nấu được từ trước, dọn ra nhanh, ít mùi khói. Bếp chiên rán suốt buổi làm cả nhà ám mùi dầu mỡ, trong khi phòng bé chỉ cách vài bước. Món luộc, món hấp, nồi canh, xôi, chè và trái cây là nhóm dễ làm nhất; nếu đặt cỗ ngoài, hỏi bên nấu giao trước giờ khách đến khoảng ba mươi phút để kịp bày.

Phần mẹ ăn nên nấu riêng theo chế độ sau sinh mà gia đình đang theo, đặt sẵn ở phòng mẹ. Nhiều mẹ kể lại điều buồn nhất ngày đầy tháng là cả nhà ăn uống vui vẻ còn mình ngồi trong phòng với bát cơm nguội, vì không ai nhớ mang vào. Giao hẳn việc này cho một người.

Bày tiệc theo kiểu dọn mâm sẵn hoặc tự chọn món trên một bàn dài giúp khách không phải chờ, người nhà không phải chạy bưng từng đĩa. Ghế cho người lớn tuổi đặt gần lối đi, xa quạt và điều hoà thổi thẳng. Bánh kem nếu có thì chọn cỡ nhỏ, cắt cuối buổi, chụp một tấm ảnh cả nhà quanh bé rồi xong.

Chuẩn bị thêm một khay nhỏ đồ mang về cho khách (vài phần xôi, chè hoặc bánh) là nếp nhiều nhà giữ. Chuẩn bị số phần bằng khoảng số hộ gia đình được mời, không cần theo đầu người.

Việc cần làm theo từng tuần, tính từ khi bé chào đời

Vì không biết trước ngày sinh, lịch dưới đây tính ngược từ ngày bé ra đời. Người lo việc giữ danh sách này trong điện thoại và đánh dấu từng mục.

  1. Trước sinh: chốt danh sách khách tối đa, ngân sách tham khảo (ví dụ giả định: tiệc ba mâm tại nhà khoảng 3–6 triệu đồng tuỳ thực đơn và vùng miền), người phụ trách bếp, người phụ trách đón khách.
  2. Tuần 1 sau sinh: chọn ngày tổ chức, thường là ngày cuối tuần gần mốc một tháng nhất. Hỏi người lớn có làm lễ không.
  3. Tuần 2: báo miệng cho ông bà, cô dì chú bác. Đặt bánh hoặc đặt cỗ nếu không tự nấu.
  4. Tuần 3: gửi thiệp online kèm lời nhắn riêng cho bạn bè được mời; gọi lại các cụ lớn tuổi để nhắc.
  5. Ba ngày trước: chốt số người, dọn chỗ ngồi, chuẩn bị một phòng yên tĩnh cho mẹ và bé nghỉ giữa chừng.
  6. Ngày tiệc: đặt chai nước rửa tay khô ở cửa, một người đứng đón và nhắc khéo khách rửa tay trước khi bế bé.
  7. Sau tiệc: nhắn cảm ơn những người đã đến và đã gửi quà; ghi sổ quà mừng để sau này đáp lễ.

Nếu mẹ sinh mổ hoặc có biến chứng, mọi mốc trên đều có thể lùi. Ưu tiên sức khoẻ, tiệc có thể làm muộn vài tuần hoặc gộp với dịp khác.

Giữ an toàn cho trẻ sơ sinh khi nhà có khách

Rửa tay trước khi bế. Đặt sẵn nước rửa tay ở cửa và ở phòng bé. Lời nhắc nên đến từ người lớn trong nhà, nói nhẹ: "Bác rửa tay rồi bế cháu cho sạch nhé", khách sẽ vui vẻ làm theo.

Hạn chế thơm má, thơm tay. Thói quen thơm em bé rất phổ biến. Nên báo trước trong lời mời hoặc nhờ ông bà nói, kiểu "nhà mình đang cho bé tránh hôn hít một thời gian", để không phải nhắc giữa chừng khiến khách ngượng.

Không hút thuốc trong nhà và ở gần bé. Nói trước với những người hay hút, chỉ cho họ chỗ hút ngoài cổng. Khói thuốc bám trên quần áo cũng ảnh hưởng, nên người vừa hút xong không nên bế bé ngay.

Một phòng riêng để bé ngủ. Đừng để bé nằm giữa phòng khách suốt buổi. Khi bé buồn ngủ, mẹ hoặc bà đưa bé vào phòng; khách có thể vào ngắm theo từng nhóm nhỏ.

Cẩn thận với quà có vật nhỏ. Quà tặng như vòng, lắc, đồ chơi có hạt nhỏ nên cất ngay sau khi nhận, chưa cho bé dùng. Bé một tháng chưa cầm nắm nhưng anh chị lớn trong nhà có thể mở quà rồi để quanh nôi.

Câu hỏi thường gặp

Đầy tháng tính theo ngày âm hay ngày dương?

Tuỳ nếp từng gia đình. Nhiều nhà tính theo âm lịch, một số nhà tính theo dương lịch cho tiện. Cách thực tế là hỏi ông bà theo nếp nhà mình, sau đó chọn ngày cuối tuần gần mốc đó để khách đi làm cũng đến được.

Mẹ còn mệt có cần ra tiếp khách không?

Không cần. Người tổ chức nên báo trước với khách rằng mẹ sẽ ra chào một lúc rồi vào nghỉ. Người thân hiểu chuyện này và thường mừng khi thấy mẹ được chăm kỹ. Việc tiếp khách giao cho bố bé và ông bà.

Có nên làm đầy tháng ở nhà hàng không?

Có thể, nhất là khi nhà chật. Khi đó nên chọn phòng riêng, không ồn, gần nhà, và tính chuyện bé có ra theo hay không. Nhiều gia đình để bé ở nhà với người chăm, chỉ mang bé ra vài chục phút cho khách gặp rồi đưa về.

Đầy tháng bé trai và bé gái tổ chức khác nhau thế nào?

Một số vùng có nếp làm đầy tháng bé trai và bé gái lệch nhau vài ngày, hoặc bày mâm lễ khác nhau. Đây là phong tục của từng nhà, hỏi người lớn trong họ để làm theo. Phần tiệc mời khách thì giống nhau.

Sinh đôi thì làm một tiệc hay hai tiệc?

Làm chung một tiệc, thiệp ghi tên cả hai bé. Ghi tên theo thứ tự anh chị em mà gia đình đã quen gọi. Việc chăm hai bé cùng lúc mệt hơn nhiều, nên quy mô tiệc càng nên nhỏ và chia khung giờ khách đến.

Không làm tiệc đầy tháng có bị coi là thiếu lễ không?

Ngày càng nhiều gia đình chỉ làm mâm cơm trong nhà và dồn vào thôi nôi. Nếu nói khéo với họ hàng rằng nhà muốn để mẹ và bé nghỉ ngơi, phần lớn người lớn tuổi đều thông cảm. Gửi ảnh bé cho họ hàng ở xa cũng là cách báo tin vui.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

Bộ đôi thiệp mời — người gửi và người nhận