Tiệc cưới trưa hợp với khách lớn tuổi, họ hàng ở quê và đám cưới gộp với lễ rước dâu buổi sáng; tiệc tối hợp với khách đi làm văn phòng ở thành phố và những nhà muốn không khí trang trọng, có ánh đèn. Không có giờ nào tốt cho mọi nhóm khách, nên câu hỏi đúng là: nhóm khách nào quan trọng nhất với đám cưới này, và giờ nào làm họ ít phải xin nghỉ, ít phải đi đường đêm nhất.
Ngày tổ chức lễ ở nhiều nhà do người lớn hai bên bàn, có nhà tham khảo lịch âm. Bài này không bàn chuyện chọn ngày theo lịch âm; chỉ bàn phần còn lại mà nhà tổ chức tự quyết được: tiệc vào buổi nào, ngày thường hay cuối tuần, tránh những tuần nào trong năm, và ghi giờ trên thiệp ra sao để khách đến đúng lúc.
Tách ngày lễ và giờ tiệc thành hai quyết định
Ở nhiều gia đình, ngày làm lễ gia tiên và rước dâu đã được người lớn định trước, có khi vào giữa tuần. Nhưng tiệc đãi khách không bắt buộc phải cùng buổi đó. Rất nhiều cặp làm lễ ở nhà buổi sáng ngày thứ Năm với họ hàng gần, rồi đãi tiệc lớn vào tối thứ Bảy cùng tuần để bạn bè, đồng nghiệp đến được.
Khi tách ra như vậy, hai quyết định có hai tiêu chí khác nhau. Lễ gia tiên phục vụ hai gia đình và họ hàng thân, nên theo ý người lớn. Tiệc đãi phục vụ khách, nên theo lịch của khách. Cố ép tiệc trùng với ngày lễ khi ngày đó rơi vào giữa tuần sẽ khiến một nửa danh sách khách phải chọn giữa đi làm và đi đám cưới.
Nếu gia đình muốn gộp lễ và tiệc trong một ngày để đỡ tốn kém và đỡ mệt, vẫn được, nhưng nên biết trước cái giá: một phần khách trẻ sẽ không đến được, hoặc đến muộn và về sớm. Biết trước thì chuẩn bị số bàn cho đúng, khỏi thất vọng khi nhìn những bàn trống.
Trưa hay tối: so sánh theo nhóm khách
Bảng dưới gom những khác biệt thường gặp. Đọc theo dòng nhóm khách chiếm nhiều nhất trong danh sách của bạn.
| Tiêu chí | Tiệc trưa | Tiệc tối |
|---|---|---|
| Khách lớn tuổi, họ hàng ở quê | Thuận: đi về trong ngày, không đi đường tối | Khó: ngại đi đêm, nhiều người về sớm |
| Khách đi làm văn phòng | Khó nếu ngày thường: phải xin nghỉ nửa buổi | Thuận: tan làm là đến |
| Gộp với rước dâu buổi sáng | Liền mạch, cô dâu chú rể ít phải thay đồ chờ đợi | Phải nghỉ giữa trưa đến chiều, kéo dài cả ngày |
| Không khí | Sáng sủa, gần gũi, ít uống | Trang trọng hơn, ánh đèn sân khấu đẹp, uống nhiều hơn |
| Thời lượng khách ở lại | Ngắn, khách thường về ngay sau khi ăn | Dài hơn, dễ có tiết mục văn nghệ |
| Chi phí | Một số nơi có giá tốt hơn buổi tối | Đồ uống thường nhiều hơn, cần dự trù kỹ |
| Khách có con nhỏ | Thuận, trùng giờ trẻ ăn trưa | Trẻ mệt, quấy, bố mẹ phải về sớm |
Ở miền Bắc nhiều đám cưới đãi trưa, ở thành phố lớn phía Nam tiệc tối nhà hàng phổ biến hơn, nhưng đó chỉ là thói quen chung. Quyết định nên dựa trên danh sách khách thật của bạn, không dựa trên việc "ở đây ai cũng làm thế".
Ngày thường hay cuối tuần
Cuối tuần đông khách hơn nhưng cũng đông đám hơn. Mùa cưới, một khách có thể nhận hai ba thiệp cùng một tối thứ Bảy. Họ sẽ chọn, và thường chọn người thân hơn. Tiệc cuối tuần dễ mời nhưng chưa chắc khách ở lại lâu.
Ngày thường giảm áp lực chỗ đặt. Nhiều địa điểm có giá hoặc ưu đãi tốt hơn cho ngày trong tuần, sảnh cũng dễ còn trống. Đổi lại, khách đi làm phải sắp xếp. Tối thứ Sáu là phương án giữa: khách ngày mai được nghỉ, không phải xin nghỉ.
Chủ nhật hợp với khách gia đình. Khách có con nhỏ, khách ở tỉnh lân cận thường thích trưa Chủ nhật hơn tối thứ Bảy. Nhưng tối Chủ nhật thì khách văn phòng ngại vì hôm sau đi làm sớm.
Một tiệc hay hai tiệc. Khi danh sách khách lệch hẳn về hai phía, ví dụ họ hàng đông ở quê và bạn bè đông ở thành phố, nhiều nhà làm hai tiệc: cỗ ở quê buổi trưa và một tiệc nhỏ ở thành phố buổi tối. Tốn công hơn nhưng mỗi tiệc đúng khách, đúng giờ.
Những tuần trong năm khó mời khách
Không cần tránh tuyệt đối, nhưng khi chốt khung thời gian, nên đánh dấu những giai đoạn dưới đây để cân nhắc:
- Sát Tết Nguyên đán: khách bận việc nhà, tổng kết cuối năm, nhiều người về quê sớm. Ngược lại, có nhà chọn đúng dịp này vì họ hàng ở xa đã về đông đủ.
- Ngay sau Tết: khách vừa tiêu nhiều, nhiều cơ quan vào guồng làm việc gấp.
- Mùa thi của học sinh: khách có con lớp chín, lớp mười hai thường từ chối.
- Mùa mưa bão ở những vùng hay có bão lũ, nhất là khi phần đông khách phải đi đường xa.
- Các kỳ nghỉ lễ dài: khách đi du lịch đã đặt chỗ từ trước.
- Cao điểm mùa cưới cuối năm: khách nhận nhiều thiệp liên tiếp, dễ mệt, dễ chọn đám thân hơn.
- Cuối quý, cuối năm tài chính nếu nhiều khách làm kế toán, bán hàng, ngân hàng.
Cách kiểm nhanh: liệt kê mười người bạn chắc chắn muốn có mặt nhất, hỏi riêng từng người về hai ba phương án tuần. Nếu ba bốn người trong số đó bận ở một phương án, gạch phương án đó trước khi gửi tới bố mẹ.
Khách ở xa: tính đường đi trước khi tính giờ
Khi một phần đáng kể khách phải đi từ tỉnh khác, giờ tiệc không còn là chuyện thuận tiện mà là chuyện đi về được hay không. Một tiệc tối kết thúc lúc 21 giờ nghĩa là khách đi xe khách hoặc tự lái ba bốn tiếng sẽ về tới nhà sau nửa đêm, và người lớn tuổi hầu như đều xin phép không đi, dù rất muốn. Cùng nhóm khách đó, tiệc trưa cho phép sáng đi, chiều về.
Cách tính đơn giản: lấy nhóm khách ở xa đông nhất, tính thời gian đi đường một chiều, cộng một tiếng dự phòng. Nếu tổng thời gian đi và về cộng với tiệc vượt quá khoảng mười tiếng trong một ngày, gia đình nên tính tới chuyện thuê xe đưa đón theo đoàn, sắp xếp chỗ ngủ lại, hoặc đổi sang tiệc trưa.
Xe đưa đón theo đoàn còn có lợi là khách đến cùng lúc, không ai lạc đường, và trưởng xe có thể báo trước cho tổng quản biết đoàn sắp tới để chuẩn bị bàn. Khi có xe đoàn, giờ đón khách trên thiệp gửi nhóm này nên ghi kèm giờ xe xuất phát và điểm tập trung, viết riêng trong tin nhắn mời, không in chung lên thiệp của mọi người.
Với khách ở nước ngoài hoặc ở rất xa, giờ tiệc ít quan trọng hơn ngày. Họ cần biết ngày sớm nhất có thể, thường trước vài tháng, để đặt vé. Đây là nhóm duy nhất nên được báo ngày trước cả khi thiệp được thiết kế xong.
Giờ đón khách và giờ khai tiệc: ghi trên thiệp thế nào
Trên thiệp nên ghi rõ giờ đón khách, không chỉ ghi giờ khai tiệc. Thói quen chung là khách đến muộn hơn giờ ghi trên thiệp, nhiều nơi trễ nửa tiếng là bình thường. Nếu chỉ ghi giờ khai tiệc là 18 giờ, nhiều người sẽ đến lúc 18 giờ 30 và tiệc kéo tới khuya.
Cách nhiều nhà tổ chức làm: ghi "đón khách lúc 17 giờ 30", dự kiến làm nghi thức lúc 18 giờ 15 và khai tiệc khoảng 18 giờ 30. Khoảng đệm 45 phút cho khách đến, chụp ảnh với cô dâu chú rể, gửi mừng, tìm bàn. Tiệc trưa thì ghi "đón khách lúc 10 giờ 30", nghi thức khoảng 11 giờ 15. Tiệc trưa nên khai sớm hơn trưa thật một chút vì người lớn tuổi đói sớm và về sớm.
Với tiệc ngày thường buổi tối, nên lùi giờ đón khách thêm khoảng nửa tiếng so với tiệc cuối tuần, để khách tan làm còn kịp về thay đồ hoặc đi qua giờ kẹt xe. Nếu thiệp gửi cho hai nhóm khách khác nhau, ví dụ họ hàng dự lễ buổi sáng và bạn bè dự tiệc buổi tối, hãy làm hai bản thiệp hoặc hai bản tin nhắn riêng, mỗi bản chỉ ghi giờ của đúng nhóm đó. Một tấm thiệp ghi cả ba bốn mốc giờ khiến khách không biết mình được mời phần nào. Đừng ép nghi thức sớm khi sảnh mới có một nửa khách: cô dâu chú rể làm lễ trước sảnh vắng là hình ảnh nhiều gia đình tiếc nhất khi xem lại.
Thử lịch trước khi chốt giờ in thiệp
Trước khi gửi thiệp đi in hoặc phát hành thiệp online, chạy qua sáu bước kiểm này:
- Đặt giờ đón khách lên bản đồ giao thông thực tế: từ khu nhiều khách ở nhất tới địa điểm vào đúng khung giờ đó mất bao lâu.
- Kiểm giờ kết thúc theo hợp đồng sảnh: nếu sảnh có ca sau, tiệc bị giới hạn bao lâu.
- Kiểm giờ của người lớn tuổi nhất cần có mặt: ông bà có chịu được tiệc kéo tới 21 giờ không.
- Kiểm với thợ ảnh và người dẫn: giờ của họ có bị trùng với một đám khác cùng ngày không.
- Hỏi ba bốn khách chủ chốt ở xa xem đi về trong ngày có kịp không, có cần ngủ lại không.
- Đọc to giờ trên bản nháp thiệp cho một người lớn trong nhà nghe, để chắc không ai hiểu nhầm giờ đón khách thành giờ khai tiệc.
Giờ đã in trên thiệp giấy rất khó đổi. Thiệp online sửa được, nhưng khách đã lưu lịch theo bản cũ, nên dù sửa vẫn phải nhắn riêng từng người. Thử lịch kỹ một lần trước khi in đỡ hơn nhiều lần đính chính.
Câu hỏi thường gặp
Tổ chức đám cưới vào ngày thường có bị coi là thiếu tôn trọng khách không?
Không, nhất là khi ngày lễ đã được gia đình định sẵn. Điều khách để ý là bạn có báo sớm và có ghi giờ hợp lý không. Với tiệc tối ngày thường, nên đón khách muộn hơn một chút và nói trong tin nhắn mời rằng gia đình hiểu nếu khách bận đến muộn.
Tiệc cưới trưa nên kết thúc lúc mấy giờ?
Thường khách bắt đầu về sau khoảng một tiếng rưỡi kể từ lúc khai tiệc, tức khoảng đầu giờ chiều. Nên xếp phần nghi thức và phát biểu gọn trong khoảng ba mươi phút đầu, vì sau đó sảnh vơi dần, tiết mục nào để muộn sẽ ít người xem.
Có nên làm hai tiệc, một ở quê và một ở thành phố?
Nên cân nhắc khi khách hai nơi đều đông và ở xa nhau. Hai tiệc giúp mỗi nhóm khách đi lại vừa sức, nhưng tốn sức hai bạn và gia đình. Nếu làm, hai tiệc nên cách nhau vài ngày, và tiệc nhỏ hơn nên giữ đơn giản để không thành hai đám cưới đầy đủ.
Giờ trên thiệp nên ghi theo kiểu 18h00 hay 6 giờ tối?
Cả hai đều hiểu được, quan trọng là thống nhất trong toàn bộ thiệp và tin nhắn mời. Với khách lớn tuổi, cách ghi kèm buổi như "11 giờ trưa" hay "6 giờ chiều" dễ đọc hơn. Tránh ghi giờ kiểu 12 giờ không rõ trưa hay đêm.
Mùa cưới cuối năm có nên tránh hẳn?
Không cần tránh, chỉ cần biết khách có thể nhận nhiều thiệp cùng tuần. Gửi thiệp sớm hơn bình thường một chút, chọn ngày trong tuần ít đám hơn nếu có thể, và đừng tính số khách đến theo tỷ lệ của mùa thấp điểm.
Tiệc tối ngày thứ Sáu có ổn không?
Thường là phương án dung hoà tốt: khách văn phòng không phải xin nghỉ, hôm sau được nghỉ nên ở lại lâu hơn. Điểm cần tính là giờ kẹt xe chiều thứ Sáu ở thành phố lớn, nên lùi giờ đón khách và dặn thợ ảnh, đội hình đến sớm hơn.