Người đi kèm và trẻ em là hai nguồn làm lệch số khách nhiều nhất, vì chúng thường không nằm trong danh sách mà đi theo một cái tên đã có. Cách quản lý gọn là quyết định chính sách chung trước (ai được mời kèm, trẻ em được mời hay không, tới tuổi nào), rồi ghi số suất cụ thể cho từng thiệp trong bảng và trên chính tấm thiệp, để khách không phải đoán.
Phần lớn tình huống khó xử không đến từ chính sách, mà từ việc chính sách không rõ: thiệp ghi tên một người, khách tưởng được đưa người yêu, đến nơi thì bàn thiếu ghế. Một dòng chữ trên thiệp hoặc một câu hỏi khéo lúc gửi thiệp giải quyết được gần hết.
Bài này đi qua cách quyết định chính sách, cách ghi trên thiệp và trong bảng, mẫu câu hỏi khéo, cách xếp bàn cho gia đình có con nhỏ và những điều cần hỏi nhà hàng về suất trẻ em.
Bốn quyết định chung nên chốt trước khi gửi thiệp
Khách đã có gia đình: mời cả vợ chồng hay một người? Ở Việt Nam, mời người đã lập gia đình thường mặc định mời cả vợ chồng, nhất là với bạn bè và họ hàng. Với đồng nghiệp, có nơi chỉ mời người làm cùng. Chốt một nguyên tắc cho từng nhóm và áp đều, đừng người này mời đôi, người kia mời đơn trong cùng một nhóm.
Khách độc thân: có mời kèm người yêu không? Có ba cách: mời kèm cho tất cả, chỉ mời kèm người yêu đã gắn bó lâu (mình biết tên), hoặc không mời kèm. Cách thứ hai hay dùng nhất nhưng dễ tạo cảm giác phân biệt nếu tiêu chí không rõ.
Trẻ em: mời hay không, mời tới tuổi nào? Đa số đám cưới ở Việt Nam đón cả trẻ em, coi đó là chuyện tự nhiên. Một số tiệc tối muộn hoặc tiệc nhỏ chọn chỉ mời người lớn. Nếu giới hạn, nên ngoại lệ cho con của họ hàng gần và bé bưng hoa, phù dâu nhí.
Người giúp việc, người đưa đón đi theo khách lớn tuổi. Ông bà lớn tuổi thường đi cùng người chăm sóc hoặc con cháu đưa đón. Tính trước một suất cho người đi cùng là chu đáo, đừng để họ đứng ngoài chờ.
Ghi số suất trên thiệp và trong bảng
Trong bảng khách mời, mỗi thiệp có hai cột riêng: số người lớn và số trẻ em. Không gộp chung, vì nhà hàng tính suất trẻ khác suất người lớn, và vì trẻ nhỏ cần ghế ăn riêng.
Trên thiệp, cách ghi tên ngoài phong bì đã nói lên phần lớn: "Anh Quốc Bảo" là một người, "Anh chị Quốc Bảo" là hai, "Anh chị Quốc Bảo và các cháu" là cả nhà. Cách ghi này quen thuộc với người Việt nên khách hiểu ngay. Thiệp online thì có thể ghi rõ hơn trong lời mời: "Gia đình đã giữ cho anh chị và hai bé ba chỗ ngồi."
Khi đã quyết định không mời kèm người yêu hay không mời trẻ, đừng chỉ dựa vào cách ghi tên. Nhiều khách không để ý chi tiết đó. Cần một câu nói thẳng mà mềm, đặt ở lời nhắn kèm thiệp, không in to trên mặt thiệp. Phần cách viết câu nhắn tế nhị kiểu này đã có bài riêng ở mục lời mời; ở đây chỉ cần nhớ: câu phải nêu lý do vì khách, không vì tiền, và phải nói từ đầu chứ không đợi sát ngày.
Mẫu câu hỏi khéo về người đi kèm và trẻ em
Hỏi lúc trao thiệp hoặc trong tin nhắn gửi thiệp, để có câu trả lời trước khi chốt số. Tên trong mẫu là giả định.
- Hỏi bạn đã có người yêu: "Linh đi với anh Hải nhé, để mình xếp hai đứa ngồi bàn hội đại học, đông vui."
- Hỏi khi không chắc khách có người yêu: "Nếu Tùng có ai muốn rủ đi cùng thì báo mình trước thứ bảy nhé, để mình giữ thêm ghế."
- Hỏi đồng nghiệp có con: "Chị dẫn bé Na đi cùng nha, em xếp bàn chị gần lối ra cho bé dễ đi lại. Bé đi thì em báo nhà hàng để ghế ăn cho bé."
- Hỏi họ hàng: "Cô chú lên dự thì đi mấy người ạ, các em có đi cùng không, để con báo nhà hàng cho đủ chỗ."
- Khi mời không kèm, nói trước: "Tiệc tụi mình nhỏ, chỉ đủ chỗ cho bạn bè thân, nên lần này mời riêng từng bạn thôi nha. Mong Vy thông cảm, hôm đó gặp nhau vui là chính."
- Khi tiệc chỉ mời người lớn: "Tiệc kéo tới khá khuya và sảnh nhạc to, nên lần này tụi mình xin phép đón các anh chị thôi. Cảm ơn anh chị đã thu xếp cho các bé ở nhà."
Mẫu thứ ba có một chi tiết đáng giữ: không chỉ hỏi có dẫn con không, mà nói luôn mình sẽ chuẩn bị gì cho bé. Khách có con nhỏ đọc câu đó thấy được quan tâm, và trả lời ngay.
Hỏi nhà hàng về suất trẻ em: những điểm cần làm rõ
Mỗi nơi tính suất trẻ một kiểu. Hỏi đủ các câu dưới trước khi chốt số, ghi câu trả lời vào hợp đồng hoặc tin nhắn xác nhận:
| Câu hỏi | Vì sao cần hỏi |
|---|---|
| Trẻ từ bao nhiêu tuổi hoặc bao nhiêu chiều cao thì tính suất? | Nhiều nơi tính theo chiều cao hoặc độ tuổi, mức khác nhau |
| Suất trẻ tính nguyên bàn hay tính theo ghế? | Với bàn tính trọn gói, trẻ chiếm ghế là chiếm suất người lớn |
| Có ghế ăn cho bé không, bao nhiêu chiếc? | Sảnh đông có thể hết ghế ăn, cần báo trước số lượng |
| Có món riêng cho trẻ hoặc cắt nhỏ được không? | Món tiệc cưới thường cay, nhiều xương, hải sản vỏ cứng |
| Có khu chơi hoặc góc yên tĩnh cho bé không? | Tiệc dài, bé quấy cần chỗ để bố mẹ dỗ |
| Bàn trẻ em riêng có được không? | Khi có nhiều bé lớn, một bàn riêng có người trông là lựa chọn hay |
Số tuổi, chiều cao hay mức tính suất là do từng nơi tự quy định; đừng dựa vào kinh nghiệm ở nhà hàng khác. Ghi rõ vào văn bản để ngày tiệc không phải tranh luận khi thanh toán.
Xếp bàn cho gia đình có con nhỏ và bàn trẻ em
Gia đình có trẻ dưới khoảng ba tuổi nên ngồi gần lối ra và xa loa. Bé khóc, bố mẹ bế ra ngoài được ngay mà không phải đi qua cả sảnh. Ghép những gia đình có con nhỏ vào cùng một bàn hoặc hai bàn cạnh nhau cũng là cách hay: các bé có bạn, bố mẹ thông cảm cho nhau, bàn khác không bị làm phiền.
Khi có nhiều bé từ khoảng năm tới mười tuổi, một bàn trẻ em riêng làm tiệc vui hơn cho cả người lớn. Bàn này cần một người lớn trông, có thể là một người chị họ, và nên đặt ở chỗ người lớn nhìn thấy được. Đặt trên bàn vài món giữ chân bé: giấy vẽ trắng, bút sáp, đồ chơi nhỏ không có pin hay chi tiết sắc.
Không nên xếp bàn trẻ em sát sân khấu hay lối đi chúc rượu, vì bé hay chạy ra. Cũng không xếp ngay cạnh bàn chính, vì đó là chỗ người lớn tuổi cần sự yên tĩnh.
An toàn là điều cần nhắc riêng với người trông bàn trẻ: sảnh tiệc thường có cầu thang, khu bếp, cửa ra đường. Dặn rõ các bé không ra khỏi sảnh khi chưa có bố mẹ đi cùng.
Khi khách vẫn dẫn theo người không được mời
Dù đã nói rõ, vẫn có lúc khách đến cùng một người không có trong danh sách. Ngày cưới không phải lúc giữ nguyên tắc. Người dẫn bàn chỉ cần một câu: "Dạ mời anh chị vào bàn số mười hai, em kê thêm ghế ngay ạ." rồi báo nhà hàng thêm suất hoặc dời một người sang bàn linh động.
Đừng để cô dâu chú rể hay bố mẹ phải xử lý chuyện này; giao hẳn cho người dẫn bàn, và dặn trước người dẫn bàn là luôn đón tiếp, không hỏi lại. Nếu chuyện xảy ra nhiều lần với cùng một nhóm, đó là bài học cho lần chốt số sau, không phải chuyện để nói với khách.
Để giảm bất ngờ, bàn linh động nên có sẵn vài ghế trống. Thêm hai, ba ghế vào sơ đồ ban đầu thường rẻ hơn nhiều so với việc phải mở hẳn một bàn mới giữa tiệc.
Khi khách nhắn xin dẫn thêm người: trả lời thế nào
Tình huống rất hay gặp: khách nhận thiệp một người rồi nhắn hỏi "cho mình dẫn bạn gái theo được không", hay "nhà mình đi thêm bà nội được không". Trước khi trả lời, nhìn vào bảng: còn chỗ trong bàn của nhóm đó không, bàn chờ còn bao nhiêu ghế. Rồi chọn một trong các cách đáp:
- Còn chỗ, vui vẻ nhận: "Được chứ, mình thêm một ghế cho bạn ấy ở bàn hội đại học nha. Bạn ấy tên gì để mình ghi cho người đón khách biết?"
- Người lớn tuổi đi thêm, luôn nhận: "Dạ quý quá, cháu xếp bà ngồi gần lối đi cho bà tiện. Bà có kiêng món gì không để cháu dặn nhà hàng ạ?"
- Hết chỗ, từ chối mềm: "Tiếc quá, sảnh tụi mình chốt số với nhà hàng rồi, kín đúng số ghế. Lần này mong bạn đi một mình nhé, hôm nào tụi mình mời hai bạn đi ăn riêng."
- Chưa chắc, hẹn trả lời: "Để mình xem lại bàn rồi báo bạn trước thứ năm nhé, mình đang chờ vài bạn xác nhận."
Đã nhận thì cập nhật ngay vào bảng: thêm tên người đi kèm, tăng số suất, báo người dẫn bàn. Một lời đồng ý trong tin nhắn mà không vào bảng là chiếc ghế thiếu ngày tiệc.
Với câu từ chối, giữ nguyên lý do là chỗ ngồi đã chốt, đừng nói tới chi phí. Lý do chỗ ngồi là sự thật khách hiểu được, còn lý do tiền dễ làm cả hai bên ngượng.
Câu hỏi thường gặp
Có nên ghi rõ trên thiệp là không mời trẻ em không?
Không nên in to trên mặt thiệp vì dễ gây cảm giác khó chịu. Cách nhẹ nhàng hơn là ghi tên khách đúng người được mời và nói thêm trong lời nhắn kèm, kèm lý do vì khách như tiệc muộn hay sảnh nhạc to.
Mời đồng nghiệp có cần mời cả vợ hoặc chồng không?
Tuỳ thói quen nơi làm việc và độ thân. Đồng nghiệp làm chung lâu năm thường được mời cả vợ chồng; đồng nghiệp ở phòng khác có thể mời riêng. Quan trọng là áp đều trong cùng một nhóm.
Bạn thân mới yêu vài tuần có cần mời kèm người yêu không?
Không bắt buộc, nhưng hỏi nhẹ thường được quý. Nếu tiệc rộng chỗ, mời kèm là cử chỉ đẹp; nếu tiệc hẹp, có thể giải thích là chỉ đủ chỗ cho bạn bè thân và mong bạn thông cảm.
Trẻ em ngồi chung bàn với bố mẹ hay bàn riêng thì tốt hơn?
Trẻ nhỏ nên ngồi cùng bố mẹ. Trẻ lớn hơn, khi có nhiều bé, có thể ngồi bàn riêng có người lớn trông. Hỏi ý bố mẹ các bé trước khi xếp bàn riêng.
Khách lớn tuổi đi kèm người chăm sóc có cần tính suất không?
Nên tính. Người chăm sóc đi cùng suốt buổi, để họ ăn cùng bàn hoặc bàn gần là phép lịch sự cơ bản và cũng tiện để họ trông người lớn tuổi.